Með reglulegu millibili kemur upp á yfirborðið umræðan um
erlendu lánin sem bankarnir bjóða upp á. Aldrei virðist sú umræða vera jákvæð. Í fréttum af slíkum lánum er gjarnan að finna orð eins og
gengisáhætta,
gengisnæmni,
gengishrun og það nýjasta er nú
gengistryggð lán.
Ég get ekki annað séð, eftir að hafa reynt bæði erlent og innlent lán, að áhættan sé töluvert meiri á innlendu láni. Ofan á innlenda lánið bætast nefnilega verðbætur.
Tökum dæmi um 4ra milljón króna lán til 40 ára:
Erlent lán (dollar, evra, franki, yen), jafnar
afborganir
Byrjar í 26-27 þúsund á mánuði og endar í rúmum 9 þúsundum (og hvers virði verður 9000 kall eftir 40 ár? Hann verður örugglega í klinki).
Heildarendurgreiðsla 8.760.817 kr.
Í íslenskum krónum, jafnar
greiðslur miðað við 3% verðbólgu:
Byrjar í 20 þúsund á mánuði og endar í 70 þúsundum.
Heildarendurgreiðsla 18.102.657 kr.
Bíddu, var ekki verið að tala um að erlendu lánin væru svo sveiflukennd og mikil áhætta tekin?
Dæmið lítur reyndar aðeins betur út fyrir innlenda lánið ef valdar eru jafnar afborganir, en heildarendurgreiðslan er engu að síður 14.216.390 kr.
Nú má gengið hrynja ansi mikið til að éta upp þennan mun. Og verðbólgan þarf ekki að fara nema upp í 5% til að heildarendurgreiðslan fari í tæpar 30 milljónir.
Fyrir þá sem langar að leika sér með tölurnar þá er reiknivél
landsbankans hér og er sú sem ég notaði til að fá tölurnar að ofan.
Staðreyndin er nefnilega sú að ef gengið fellur og erlendu lánin hækka, þá hækkar verðbólgan einnig og maður er hvort sem er í vondum málum. Í verri málum vil ég meina ef maður er með innlent lán á bakinu.
Hvers vegna er þá öll þessi neikvæða umræða um erlend lán? Jú, peningarnir okkar færast úr landi, það er slæmt og seðlabankastjórar og aðrir reyna iðulega að vekja upp samviskubit hjá hinum almenna borgara að hann sé valdur að miklum viðskiptahalla, þenslu í hagkerfinu og hvað þetta bobloblaw þýðir allt saman.
En hvert fara peningarnir sem við notum til að borga innlendu lánin? Inn á bankareikning hjá eigendum bankanna og
þaðan til útlanda í aðrar fjárfestingar, einkaþotur, penthouse íbúðir, skútur og skuldabréf erlendis.
Og með verðtryggingu er það tryggt að margföld sú upphæð sem almenningur fær að láni flyst til útlanda.
Hver er vondi kallinn?